Was wirst du tun, Gott, wenn ich sterbe? Τι θ’απογίνεις, Θεέ, όταν εγώ χαθώ; αγγείο Σου είμαι (κι όταν σπάσω;) ποτό Σου είμαι (κι αν χαλάσω;) χωρίς εμένα, χάνεις το νόημά Σου. ασχολία Σου, περιουσία Σου, εγώ. . Μαζί μου θα χαθεί ο Οίκος, ξέχειλος από λόγια, θερμά κι ευγενικά, που για Σένα αντηχούν τα πόδια Σου τα κουρασμένα, πια δε θα φορούν τα βελούδινα σανδάλια, πού’μαι εγώ. . Ο μακρύς μανδύας Σου γλυστρά, πέφτει στη γη. Το βλέμμα Σου, που η θερμή μου παρειά, σαν μαξιλάρι, το γέμιζε με θαλπωρή, θά ‘ρχεται, μάταια θα μ’ αναζητά, κι όταν ο ήλιος κρύβεται, στην αγκαλιά λίθων παράξενων, θα γέρνει για ν’αναπαυτεί. . Τι θ’απογίνεις, ω Θεέ; Ανησυχώ, πολύ. . . Reiner Maria Rilke (1875-1926), μετάφραση δική μου επιτρέπεται η ελεύθερη αναδημοσίευση με αναφορά της πηγής με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος για τη μετάφραση αυτή .
μ’ ένα από τα πιό αγαπημένα μου ποιήματα, σε δική μου μετάφραση.
παρακαλώ ενημερώστε με στο miltiadis_s @ yahoo.gr
Archive for the ‘μεταφράσεις ποιημάτων’ Category

Τί Θ’ ΑΠΟΓίΝΕΙΣ, ΘΕέ, όΤΑΝ ΕΓώ ΧΑΘώ; (του REINER MARIA RILKE)
January 21, 2008
Τ’ ΌΝΕΙΡΟ ΤΗΣ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ
January 9, 2008.

Όταν ξύπνησε ο Δάσκαλος ξαναβρήκε τον εαυτό του. Αναρωτήθηκε όμως, ήταν πράγματι ο Τζουανγκ Τζου που είχε ονειρευτεί πως είχε μεταμορφωθεί σε πεταλούδα, ή μήπως μια πεταλούδα ονειρεύονταν τώρα πως είχε μεταμορφωθεί στον Τζουάνγκ Τζου…

Φεγγαροφώς – γαλήνιο, όμορφο, θλιμμένο
December 14, 2007Λίγο Φεγγαροφώς…
Φεγγαροφώς
μάσκες γοητευτικές και αρλεκίνοι τριγυρνούν
μα κάτω απ’ τον διάκοσμο τον ακριβό
θλιμμένοι παίζουν μουσική και τραγουδούν
Τραγουδούν σε κλίμακες μινόρε του καημού
για τη μποέμικη ζωή, τον έρωτα θριαμβευτή
μα μπλέκει στο τραγούδι τους το φως του φεγγαριού
στην ευτυχία μάλλον δεν πιστεύουν και πολύ
Φεγγαροφώς γαλήνιο, όμορφο, θλιμμένο
στα δέντρα ξεμυαλίζεις τα πουλιά
κάνεις να κλαίνε εκστασιασμένα
τα συντριβάνια
“Clair De Lune”
ποίηση: Paul Verlaine
μουσική: Gabriel Fauré
τραγούδι: Victoria de Los Angeles

ΨΥΧΟΥΛΑ, ΧΑΜΕΝΗ, ΤΡΥΦΕΡΟΥΛΑ (ANIMULA, VAGULA, BLANDULA)
November 19, 2007.
κυρία και συντρόφισσα του σώματος
που φεύγεις τώρα γι’ άλλα μέρη
χλωμούλα παγωμένη γυμνούλα
ποτέ ξανά δε θα δώσεις χαρά
Αδριανός Αύγουστος Καίσαρ
λίγο πριν το θάνατό του
μετάφραση Μαύρος Γάτος
Η πάνω δεξιά φωτογραφία είναι της Bettina Rheims
Publius Aelius Traianus Adrianus Augustus Caesar
(76-138 μ.Χ.)
“varius, multiplex, multiformis“,
“Graeculus”
“ασταθής, πολύπλοκος, πολυπρόσωπος”,
“γραικύλος ( ελληνάκος, =ελληνομανής)”
.

ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ: ΤΟ ΟΡΙΣΤΙΚΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ ("Ω ΜΠΑΡΜΠΑΡΑ, ΤΙ ΜΑΛΑΚΙΑ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ…")
October 28, 2007Το μουσικό θέμα της ταινίας ολοκληρώνει ηχητικά το αριστούργημα.
Πρόκειται για μια συγκλονιστική ματιά στην παιδικότητα που αγωνίζεται να επιβιώσει σ’ ένα εχθρικό περιβάλλον με τον θάνατο πανταχού παρόντα, ένα περιβάλλον όπου οι αδύναμοι αδυνατούν να επιβιώσουν. Πρόκειται για έναν θρήνο για την ανθρωπιά που έχει τραυματιστεί ανεπανόρθωτα από τον πόλεμο.
Πρόκειται για ένα σπαρακτικό, αφοπλιστικό, και – πάντα- αναπάντητο ΠΟΥΡΚΟΥΑ – (“ΓΙΑΤΙ”).
“Pourquoi?” λένε πως ρώτησαν οι άνανδροι οι Γάλλοι
- πολύ το κοροιδέψαν οι παππούδες μας αυτό –
πριν φύγουν για τον πόλεμο, πριν πάνε στο χαμό Και πήγαν, και πολέμησαν, κι άλλοι χαθήκαν, κι άλλοι,
γύρισαν πίσω, κι είπανε, ξανά, “pourquoi? pourquoi?”
Τι μαλακία ο πόλεμος
Τι να’χεις απογίνει τώρα
τώρα που βρέχει σίδερο
φωτιά ατσάλι αίμα
κι εκείνος που σ’έσφιγγε στην αγκαλιά του
ερωτευμένος
πέθανε, αγνοείται, ακόμα ζει;
Μετάφραση Μαύρος Γάτος – ολόκληρο το ποίημα εδώ

ΕΠΕΙΔΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΟΥ ΤΟ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟ
October 26, 2007ΕΠΕΙΔΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΟΥ ΤΟ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟ
βασισμένο στον Αθάνατο Μικρό Πρίγκηπα του Antoine de Saint-Exupery
Μουσική: Richard Cocciante – Στίχοι: Elisabeth Anais
Μικρός Πρίγκηπας είναι ο Jeff
Μετάφραση από τα γαλλικά Μαύρος Γάτος
με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος για τη μετάφραση αυτή.
Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ
Δεν μοιάζετε στο τριαντάφυλλό μου
αν κι ένας τυχαίος περαστικός
θα σχημάτιζε αυτήν την γνώμη
δεν είστε τίποτε ακόμη
δεν σας εξημέρωσε κανείς
κανέναν δεν εξημερώσατε εσείς
δεν έχετε κανέναν φίλο, γι αυτό
δεν είστε στον κόσμο μοναδικές
είσαστε όμορφες, αλλά είστε κενές
κανένας για σάς να πεθάνει δεν μπορεί
το δικό μου το τριαντάφυλλο, μετράει πιο πολύ απ’ όλα μαζί
Γιατί αυτήν πότισα
Γιατί αυτήν προστάτεψα
Γιατί αυτήν παρηγόρησα
Γιατί αυτή, είναι το δικό μου το τριαντάφυλλο
Η ΑΛΕΠΟΥ
Για τον αποχαιρετισμό μας, να το μυστικό μου:
μόνο με την καρδιά βλέπουμε καθαρά
ό,τι είναι αληθινά σημαντικό, είναι αόρατο για τα μάτια
οι άνθρωποι ξεχνούν την αλήθεια αυτή, μην την ξεχάσεις όμως κι εσύ
ο χρόνος που έχασες για το τριαντάφυλλό σου, είναι που το κάνει τόσο σημαντικό
κι είσαι για πάντα υπεύθυνος για ό,τι έχεις εξημερώσει
Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ
Νά’μαι, λοιπόν, παντοτινά υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό μου
Γιατί αυτήν πότισα…
Η ΑΛΕΠΟΥ
…την πότισες…
Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ
…γιατί αυτήν προστάτεψα…
Η ΑΛΕΠΟΥ
…την προστάτεψες…
Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ
…γιατί αυτήν παρηγόρησα
Γιατί αυτή, είναι το δικό μου το τριαντάφυλλο
Η ΑΛΕΠΟΥ
…γιατί αυτή, είναι το δικό σου το τριαντάφυλλο
Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ
Γιατί αυτήν προφύλαξα…
Η ΑΛΕΠΟΥ
…την προφύλαξες…
Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ
…γιατί αυτήν παρηγόρησα…
Η ΑΛΕΠΟΥ
…την παρηγόρησες…
Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ
…γιατί αυτήν αγάπησα
Γιατί αυτή, είναι το δικό μου το τριαντάφυλλο
Η ΑΛΕΠΟΥ
…γιατί αυτή, είναι το δικό σου το τριαντάφυλλο
Ο ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ
Γιατί ‘ναι αυτή
Γιατί ‘ναι το δικό μου το τριαντάφυλλο
Ο Μικρός Πρίγκηπας: Αντίο.
Η Αλεπού: Αντίο. Μην ξεχάσεις το μυστικό μου. Μόνο με την καρδιά βλέπουμε καθαρά.
Ο Μικρός Πρίγκηπας: “Μόνο με την καρδιά βλέπουμε καθαρά”.
Η Αλεπού: Κι ό,τι είναι αληθινά σημαντικό, είναι αόρατο για τα μάτια.
Ο Μικρός Πρίγκηπας: “Ό,τι είναι αληθινά σημαντικό, είναι αόρατο για τα μάτια”.
Η Αλεπού: Αυτό που κάνει το τριαντάφυλλό σου τόσο σημαντικό, είναι ο χρόνος που αφιέρωσες σ’αυτό.
Ο Μικρός Πρίγκηπας: “Αυτό που κάνει το τριαντάφυλλό μου τόσο σημαντικό”…
Η Αλεπού: …είναι ο χρόνος…
Ο Μικρός Πρίγκηπας: …”είναι ο χρόνος”…
Η Αλεπού: …που αφιέρωσες σ’αυτό.
Ο Μικρός Πρίγκηπας: …”που αφιέρωσα σ’αυτό. Ό,τι είναι αληθινά σημαντικό, είναι αόρατο για τα μάτια”.
(Η Αλεπού φεύγει σιγά σιγά)
Ο Μικρός Πρίγκηπας: Αλεπού… Πού είσαι… Αλεπού…

CARL SANDBURG, (1878–1967): LOSSES, ΑΠΩΛΕΙΕΣ
October 18, 2007
ΑΡΘΟΎΡΟΣ ΡΕΜΠΏ, ΤΟ ΜΕΘΥΣΜΈΝΟ ΚΑΡΆΒΙ
August 22, 2007Μετάφραση: Μαύρος γάτος 2ΟΟ7
.
Όπως κατέβαινα ατάραχα ποτάμια
ένιωσα να μην έλκομαι από τους οδηγούς
φωνακλάδες ερυθρόδερμοι τους είχαν για σημάδια
σε πολύχρωμα παλούκια καρφωμένους, γυμνούς!
.
Για τα πληρώματα δεν έδινα δεκάρα
έφερνα στάρι από τη Φλάνδρα, και βαμβάκι αγγλικό
σαν με τους οδηγούς μου τελειώσαν την αντάρα
με κατεβάσαν τα ποτάμια εκεί που ήθελα εγώ!
…
Μπλεγμένο εγώ καράβι μες στων όρμων τα μαλλιά
που η θύελλα με πέταξε σ’ αιθέρα μακρυσμένο
εμένα που πιλότοι και καράβια με πανιά
ποτέ δεν θα ψαρέψουνε, κουφάρι μεθυσμένο
.
Αλήθεια, πόσο έκλαψα! Αβάσταχτες οι αυγές
φεγγάρια μου αποτρόπαια, και ήλιοι μου πικροί
δριμύς ο έρωτας με πότισε μέθες ληθαργικές
αχ, νά ‘σκαγε η καρίνα μου! Στη θάλασσα να βούλιαζα, εκεί!
…
Δε θα μπορέσω, κύματα, στη θλίψη σας λουσμένο
να βγάλω από τη ρότα τους σταριού κουβαλητές
ούτε φωτιές και λάβαρα να δρέψω δοξασμένο
δε θ’αρμένισω δίπλα σε καράβια-φυλακές.
.
Αρθούρος Ρεμπώ, Σεπτέμβρης 1871 (δεκαέξι χρόνων και κάτι…)
.
Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος για τη μετάφραση αυτή
επιτρέπεται η ελεύθερη αναδημοσίευση αλλά μόνο με αναφορά της πηγής και του μεταφραστή.
(Εργάζομαι ήδη επάνω στο υπόλοιπο ποίημα)

ΨΥΧΟΥΛΑ, ΜΠΕΡΔΕΜΕΝΗ, ΤΡΥΦΕΡΟΥΛΑ (ANIMULA VAGULA BLANDULA)
April 19, 2007.
οικοδέσποινα και συντρόφισσα του σώματος
που τώρα φεύγεις γι’ άλλα μέρη
χλωμούλα παγωμένη γυμνούλα
ποτέ ξανά δε θα δώσεις χαρά
Αδριανός Αύγουστος Καίσαρ
λίγο πριν το θάνατό του
μετάφραση Μαύρος Γάτος
Publius Aelius Traianus Adrianus Augustus Caesar
(76-138 μ.Χ.)
“varius, multiplex, multiformis“,
“Graeculus”
“ασταθής, πολύπλοκος, πολυπρόσωπος”,
“γραικύλος ( ελληνάκος, =ελληνομανής)”
.

ULALUME – ΟΛΟΛύΜΗ (ΟΥΛΑΛΟΥΜ – TOY EDGAR ALLAN POE – ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΜΑΥΡΟΣ ΓΑΤΟΣ – - ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ *ΜΟΝΟ* ΝΥΧΤΑ )
April 3, 2007(ΟΥΛΑΛΟΥΜ)
Ήταν οι ουρανοί σταχτιοί και ζοφεροί
Ήταν τα φύλλα ξερaμένα και στεγνά -
Ήταν τα φύλλα μαραμένα και στεγνά
Τη νύχτα εκείνη του μοναχικού Οκτώβρη
Εκείνη την ατέλειωτη χρονιά.
Ήταν σκληρή η ζωή στη μουντή τη λίμνη του Ύπερ
Στις ομίχλες του διάμεσου Παράξ-
Στην υγρασία της θαμπής της λίμνης του Ύπερ
Στα στοιχειωμένα δάση του Παράξ.
Πλάι σε μια Τιτάνια αλλέα
Κυπαρισσιών, τριγύριζα με την Ψυχή-
Κυπαρισσιών, με την ψυχή μου, την Ψυχή.
Μέρες που έμοιαζε ηφαίστειο η καρδιά
Με ποταμούς τη λάβα να κυλά
Δίχως σταματημό η λάβα να κυλά
Τα δύσοσμά της τα ποτάμια στις πλαγιές
Στα παγωμένα μέρη εκεί, τα πολικά-
Με στεναγμούς κυλούσε η λάβα στις πλαγιές
Στα παγωμένα Βορινά βασίλεια, τα πολικά.
Συζητούσαμε σοβαρά και νηφάλια
Μα ήταν η σκέψη μας παραλυμένη και στεγνή
Ήταν η μνήμη μας απατηλή, κι ήταν στεγνή
Δεν ξέραμε πως ήτανε Οκτώβρης,
Δεν προσέξαμε τη νύχτα της χρονιάς-
(Αχ, νύχτα εσύ πιο νύχτα απ’ όλες της χρονιάς!)
Κι ούτε αναγνωρίσαμε τη θαμπή τη λίμνη του Ύπερ
(Αν κι εδώ κάτω κάποτε βρεθήκαμε ξανά)
Δεν θυμηθήκαμε τη μουντή τη λίμνη του Ύπερ
Ούτε τα στοιχειωμένα δάση του Παράξ.
Και τώρα, καθώς γερνούσε η νύχτα,
Και το ρολόι των αστεριών έδειχνε την αυγή-
Καθώς το ρολόι των αστεριών μαρτυρούσε την αυγή
Στο τέλος του μονοπατιού μία ρευστή
Μια νεφελώδης λάμψη ξαφνικά γεννήθηκε.
Και από μέσα της μια θαυμαστή ημισέληνος
Με το διπλό της κέρατο αναδύθηκε -
Της Αστάρτης η διαμαντοστόλιστη ημισέληνος
Με το διπλό της κέρατο, εκπληκτική.
Κι είπα- «Από την Άρτεμη είναι τούτη πιό θερμή:
Κυλά σ’ έναν αιθέρα στεναγμών-
Περιστρεφόμενη σε μία χώρα στεναγμών:
Είδε πως τα δάκρυα δεν έχουν ξεραθεί
Σ’ αυτά τα μάγουλα, που το σκουλήκι κατοικεί,
Και ήρθε πέρα απ’ τ’ άστρα των Λεονταριών
Να μάς δείξει την οδό των ουρανών-
Προς την ειρήνη της Λήθης των ουρανών-
Ανέτειλε, σε πείσμα των Λεονταριών,
Να μάς φωτίσει, με τη ματιά της τη λαμπρή-
Ανέτειλε από τη φωλιά των Λιονταριών
Με αγάπη στη ματιά της την αστραφτερή.»
Μα η Ψυχή, έδειξε με το δάχτυλο,
Και είπε- «τούτο το αστέρι το φοβάμαι-
Τη χλωμάδα της, τί παράξενο, φοβάμαι:
Αχ, βιάσου! Ας μη μένουμε άλλο εδώ!
Αχ, πέτα! Ας πετάξουμε!- αλλού ας πάμε.»
Μιλούσε τρομαγμένη, κι άφησε να πέσουν
Τα φτερά της, ώσπου σέρνονταν στη σκόνη-
Σιγόκλαιγε με ολολυγμούς, αφήνοντας να πέσουν
Οι φτερούγες της, να σέρνονται στη σκόνη-
ώσπου σέρνονταν αξιοθρήνητα στη σκόνη.
Απάντησα- «Ένα όνειρο είναι μόνο:
Ας προχωρήσουμε προς το τρεμάμενο το φως!
Ας λουστούμε το κρυστάλλινο το φως!
Το Σιβυλλικό του μεγαλείο λάμπει
Όλο Ελπίδα κι όλο Ομορφιά απόψε:-
Δες! Τρεμοπαίζει ως τον ουρανό μέσα στη νύχτα!
Ω, τη λάμψη του ας εμπιστευτούμε,
Σίγουρα θα μάς οδηγήσει ορθά-
Τη λάμψη του άφοβα ας εμπιστευτούμε
Το δίχως άλλο θα μάς οδηγήσει ορθά,
Έτσι που τρεμοπαίζει, ως τους Ουρανούς, μέσα στη νύχτα.»
Έτσι γαλήνεψα την Ψυχή, τη φίλησα,
Και την έβγαλα από τη βαθιά της λύπη-
Νίκησα τους ενδοιασμούς της και τη λύπη
Και προχωρήσαμε μαζί μέχρι το τέλος του ορίζοντα,
Μα μάς σταμάτησε η πόρτα ενός τάφου-
Η πόρτα ενός ενεπίγραφου τάφου
Κι είπα, «Τι γράφει, ω γλυκιά μου αδερφή,
Στου τάφου τούτου την επιγραφή;»
Κι απάντησε εκείνη- «Ολολύμη- Ολολύμη-
Είναι το μνήμα της χαμένης σου Ολολύμης!»
Κι έγινε η καρδιά μου σταχτιά και ζοφερή
Σαν τα φύλλα τα στεγνά και τα ξερά-
Σαν τα φύλλα τα μαραμένα και ξερά-
Και φώναξα- «ήταν σίγουρα Οκτώβρης
Την ίδια τούτη νύχτα, την περσινή χρονιά
Που ταξίδεψα- ταξίδεψα κάτω εδώ
Που κουβάλησα το τρομερό φορτίο μου εδώ -
Τη νύχτα αυτή πού ναι πιο νύχτα από τις νύχτες,
Αχ, ποιος δαίμονας με τράβηξε άραγε να ξαναρθώ;
Γνώρισα πιά τη θαμπή τη λίμνη του Ύπερ
Τη σκοτεινή διάμεση χώρα του Παράξ-:
Γνώρισα πιά τη μουντή τη λίμνη του Ύπερ,
Τη στοιχειωμένη τούτη χώρα του Παράξ.»
Ο Πόε μεγάλωσε ορφανός και από τους δύο γονείς, μεγάλωσε με την οικογένεια Άλλαν και μετά έζησε με την Βιρτζίνια και την μητέρα της και θεία του. Όταν παντρεύτηκαν, εκείνη ήταν 13 χρονών, κι εκείνος 27.
Ο Έντγκαρ Άλλαν Πόε, από τους πιό αμφιλεγόμενους λογοτέχνες της ιστορίας, κατακρίθηκε από πολλούς πνευματικούς ανθρώπους (μεταξύ των οποίων και ο αγαπημένος μου Μαρκ Τουαίην), και το έργο του απαξιώθηκε σαν παραλογοτεχνία. Από την άλλη όμως, το ίδιο έργο επηρέασε δεκάδες σπουδαίους λογοτέχνες, κι ενέπνευσε γενιές νεότερων λογοτεχνών – στον απόηχό του δημιουργήθηκαν νέα λογοτεχνικά (ή παραλογοτεχνικά, όπως το βλέπει κανείς) είδη, όπως η λογοτεχνία μυστηρίου και η αστυνομική λογοτεχνία…
Ένας από εκείνους που επηρεάστηκαν από το έργο του Έντγκαρ Άλλαν Πόε, ήταν και ο δικός μας Μπάρμπα Γιάννης Σκαρίμπας, που με τη σειρά του ενέπνευσε τον Νικόλα Άσιμο, κι έτσι δημιούργησε ο καθένας την δικιά του Ουλαλούμ – Ολολύ(γ)μη...
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
Η “νύχτα της χρονιάς” είναι η 31η Οκτώβρη, η Νύχτα όλων των Ψυχών (το βράδυ πριν το Haloween)
Το Ύπερ (Auber) και το Παράξ (Weir) είναι – φυσικά – φανταστικά μέρη. Υπάρχει στο πρωτότυπο κι ένα τρίτο, το “όρος Yaneek”, που δεν χώρεσε στη μετάφρασή μου.
Μαύρος Γάτος 3-4-2007
Απαγορεύεται οποιαδήποτε αναδημοσίευση χωρίς την άδειά μου
email επικοινωνίας:
( miltiadis_s@yahoo.gr )
.














